Wat is een holistisch therapeut?
Holistisch werken betekent dat een klacht via meerdere ingangen benaderd wordt. Wat dat in de praktijk inhoudt, en waar het verschil met een holistisch coach zit.
Wat holistisch werken inhoudt
Een holistisch therapeut begeleidt mensen door naar het geheel te kijken in plaats van naar de klacht alleen. Het lichaam, de emoties, de gedachten en de energie worden daarbij als samenhangend gezien, en een klacht kan via elk van die vier benaderd worden.
Het woord holistisch zegt dus iets over de invalshoek, niet over een methode. Twee holistisch therapeuten kunnen totaal verschillend werken: de een via het lichaam en de adem, de ander via gesprek en overtuigingen. Dat verklaart waarom de opleidingen zo uiteenlopen.
Het is bovendien geen beschermde titel. Wat iemand met die titel kan, hangt volledig af van de opleiding erachter. Daarom zegt de vraag “is dit een goede holistisch therapeut” weinig, en de vraag “met welk model werkt hij en waar ligt zijn grens” veel.
Vier ingangen naar dezelfde vraag
Iemand komt met hoofdpijn. Je kunt kijken naar de nek en de ademhaling, naar wat er speelt aan spanning thuis, naar de gedachte dat het altijd af moet, of naar hoe iemand zijn energie verdeelt over een week. Vier ingangen, één vraag.
Holistisch werken is het vermogen om tussen die ingangen te schakelen. Niet alle vier tegelijk toepassen, maar merken welke op dat moment iets oplevert. Dat schakelen is precies wat een opleiding traint, en het is moeilijker dan het klinkt: je eigen voorkeur trekt je steeds naar dezelfde ingang.
Het verklaart ook waarom deze opleidingen langer duren dan een methodecursus. Eén techniek leer je in een weekend. Vier ingangen leren kennen en er tussen leren wisselen kost een jaar, en dan nog blijft er één je liefste.
Holistisch therapeut of holistisch coach
De termen worden vaak door elkaar gebruikt. Opleiders leggen er wel verschillende accenten in. Kijk daarom vooral naar de inhoud van de opleiding: gaat het om coaching en ontwikkeling, of om therapeutische begeleiding?
Therapeut
Werkt met wat er vastzit, vaak in een reeks sessies, en met aandacht voor het verleden. Intake en dossier horen erbij.
Coach
Werkt naar een doel toe, meestal korter, met de aandacht op wat iemand nu wil veranderen.
Veel opleidingen leiden op tot zowel therapeut als coach en gebruiken daarom beide termen in de titel. Het verschil zit vooral in de inhoud: kijk naar onderdelen als intake, begeleidingstrajecten en afronding.
Hoe een traject verloopt
Het eerste gesprek
Uitvragen zonder meteen te sturen, en onderscheiden wat iemand vertelt van wat je zelf al invult. Hier leer je ook afspreken wat je wel en niet doet.
Kiezen welke ingang
Uit de vier ingangen er één kiezen die op dat moment past, en later kunnen wisselen als het vastloopt. Dit is het onderdeel waar de meeste lestijd naartoe gaat.
Afronden
Een sessie sluiten terwijl er nog iets openligt, en een reeks afronden op een moment dat klopt. Opleidingen verschillen sterk in hoeveel aandacht dit krijgt.
Theorie en praktijkuren
Een holistische opleiding bestaat uit twee delen die je los van elkaar kunt inschatten.
De theorie
De modellen, de kennis over lichaam en energie, en de opbouw van een gesprek. Dit deel gaat online prima en bepaalt hoeveel je thuis kunt doen.
De praktijkuren
Oefensessies, intervisie en supervisie. Hier krijg je terugkoppeling op wat je in een sessie doet, en daarvoor zijn live dagen nodig.
De verhouding tussen die twee bepaalt hoe vaak je op locatie bent en hoeveel van het traject je zelf kunt indelen.
De modellen die je tegenkomt
Elke opleiding werkt met een kader om waarnemingen in te ordenen. Welk kader dat is, bepaalt hoe een traject eruitziet en waar de lestijd naartoe gaat.
Elementen en typen
Een indeling op basis van elementenleer of astrologie, waarmee je bepaalt waar iemands zwaartepunt ligt.
De vier ingangen
Lichaam, emoties, gedachten en energie als vier gelijkwaardige benaderingen van dezelfde vraag.
Natuurgeneeskundige kennis
Voeding, kruiden en leefstijl als onderdeel van de begeleiding, naast het gesprek.
Deze kaders sluiten elkaar niet uit en veel opleidingen combineren er twee. Welk model een opleiding gebruikt zegt meer over wat je gaat doen dan het woord holistisch.
Waarom je eigen proces meedoet
In vrijwel elke holistische opleiding werk je aan jezelf. Dat is geen bijvangst maar een onderdeel met eigen lestijd, en de reden is praktisch: in een sessie kom je thema’s tegen die bij jou ook spelen.
Wie dat niet herkent, gaat sturen. Je stelt de vraag die jij beantwoord wilt hebben, of je slaat het onderwerp juist over. Daarom draaien opleidingen het om: eerst zien waar je zelf zit, dan pas iemand anders begeleiden.
Het is meteen het onderdeel dat het meest verschilt tussen aanbieders. Bij de ene loopt het als een rode draad door het jaar, met intervisie en supervisie erbij. Bij de andere is het een blok van twee dagen.
Bij het vergelijken is dat een van de weinige punten die je in een programma kunt teruglezen. Zoek naar woorden als intervisie, supervisie, leertherapie of persoonlijk proces, en kijk hoeveel dagdelen eraan besteed worden.
Gaat het je om dat deel en niet om het werken met cliënten, dan behandelt de holistisch leven opleiding datzelfde in tien modules.
Opleiding holistisch therapeut / coach
Deze jaaropleiding werkt met de vier ingangen die deze gids beschrijft: het lichaam, de emoties, de gedachten en de energie. Therapeutische en coachende vaardigheden bouwen daarbij op naast je eigen ontwikkeling. Het traject combineert lesdagen op locatie met zelfstudie thuis, op hbo-niveau.
Veelgestelde vragen
Wat mensen vragen voordat ze aan een holistische opleiding beginnen.
Is holistisch therapeut een beschermde titel?
Nee. Iedereen mag zich holistisch therapeut of holistisch coach noemen. Wat de titel waard is, hangt af van de opleiding erachter en van de beroepsvereniging waar iemand bij is aangesloten.
Wat is het verschil met een reguliere therapeut?
Een reguliere therapeut werkt binnen een omschreven kader met een diagnose als vertrekpunt. Holistisch werken vertrekt bij het geheel: lichaam, emoties, gedachten en energie naast elkaar. De twee sluiten elkaar niet uit; veel mensen combineren ze.
Hoe lang duurt een opleiding tot holistisch therapeut?
Dat loopt uiteen van een cursus van enkele maanden tot een beroepsopleiding van twee jaar. Het verschil zit vooral in het aantal praktijkuren en de begeleiding daarbij.
Waar ligt de grens met de reguliere zorg?
Een diagnose stellen en ziekte behandelen valt buiten dit vak. Holistisch werken richt zich op begeleiding: spanning, patronen en keuzes.
Heb ik voorkennis nodig?
Voor de meeste opleidingen niet. Wel gaan ze ervan uit dat je bereid bent aan je eigen proces te werken, omdat je in sessies je eigen blinde vlekken tegenkomt. Dat onderdeel staat vaak al in het eerste jaar.
Kan ik het als thuisstudie doen?
Deels. De theorie en de modellen gaan online prima. Het oefenen met cliënten vraagt live dagen of supervisie, omdat je terugkoppeling nodig hebt op wat je doet.
Wat betekent hbo-niveau bij zo’n opleiding?
Dat een externe partij het niveau heeft getoetst, niet dat het een hbo-diploma oplevert. Het zegt iets over de zwaarte van het programma.
De opleidingen naast elkaar
De trajecten tot holistisch therapeut en coach lopen uiteen van een thuisstudie van zes maanden tot een jaaropleiding met lesdagen. Op de vergelijkpagina staan ze tegenover elkaar, met de instap en de opbouw erbij.